Pilates: Feiten en Fabels

Deze maand ging de eerste aflevering van InforMe Lab online. Wij, Axelle en Gilltumn, gingen samen zitten om te praten over de vragen die we in de studio het vaakst krijgen. Wat is pilates nu eigenlijk? Voor wie is het? En wat klopt er van alles wat je erover hoort? Eén take, geen script. Voor wie liever leest dan luistert, zetten we hier de belangrijkste inzichten op een rij. Waar het allemaal begon Pilates is nooit ontstaan als trend. Joseph Pilates ontwikkelde zijn methode om mensen met blessures en klachten weer sterk te krijgen, met een grote focus op core stability. Ook de reformer heeft een opvallende oorsprong: het toestel is afgeleid van een ziekenhuisbed met veren eraan, zodat gekwetste soldaten vanuit hun bed toch oefeningen konden doen. Dat verklaart meteen waarom pilates, zeker op de reformer, zo toegankelijk is. En het is ook waarom wij dit werk zo graag doen: we horen elke week van jullie dat je minder vaak naar de kine moet en minder pijn hebt. Daarom werken we ook met verschillende niveaus, van een heel laagdrempelige les waar iedereen kan starten tot een pittigere versie. Heb je een blessure? Dan kan je gerust starten, mits akkoord van je arts of kinesist. Fabel 1: je moet lenig zijn om te starten Nee. Je moet niet sportief zijn en je moet niet lenig zijn. Je wórdt er wel leniger door. En mobiliteit wordt alleen maar belangrijker naarmate je ouder wordt. Axelle: "Ik ben daar zelf het bewijs van. Ik heb altijd gevolleybald en andere high intensity sporten gedaan, met korte, stijve spieren als gevolg. Lenig was ik absoluut niet. Nu wel." De zes principes: dit maakt pilates tot pilates We zien tegenwoordig overal nieuwe varianten opduiken, van "pop pilates" tot hot pilates in een ruimte zo warm als een sauna. Dat laatste levert volgens ons vooral vochtverlies op en doet je ademhaling geen goed. Voor ons blijft pilates pas pilates als je deze zes principes aanhoudt. Controle en precisie. Die gaan hand in hand. We zeggen het in elke les: hoe je een oefening doet, is belangrijker dan hoeveel keer of hoe snel. Geen springen of zwaaien, alles gecontroleerd. Concentratie. In het begin vinden veel van jullie het overweldigend: aan zoveel tegelijk denken. Maar net dat maakt het waardevol. Je denkt een uur aan niets anders dan aan jezelf. Veel mama's vertellen ons dat dit het enige uur in de week is dat van hen alleen is. En toch gaat er regelmatig na 35 minuten een telefoon: "Waar zit je?" Dus bij deze, papa's: laat de mama's die 45 minuten gerust. Centering. Alles vertrekt vanuit de core, je powerhouse. Dat is meer dan je buikspieren, en zeker meer dan een sixpack. Het gaat om de diepe spieren rond je wervels en ribben die je ruggengraat stabiliseren. Niet de grote krachtspieren, maar de kleine, balancerende. En net daar zien we bij heel veel mensen een onevenwicht. Gilltumn: "Ik kom zelf uit de krachttraining. Op het moment dat ik het sterkst was, was ik het minst stabiel. Ik belandde met lage rugpijn bij de kinesist, en die zei: je kan meer dan 100 kilo squatten, maar op één been staan lukt je niet." Flow. Elke beweging loopt vloeiend over in de volgende. Niet start-stop. Daar steken we in elke les veel tijd in. Ademhaling. Misschien de vraag die we het vaakst krijgen: waarom is ademhaling zo belangrijk? Ten eerste omdat je je adem nooit mag inhouden tijdens een oefening. Daarom benoemen we het ook altijd: duw uit, adem uit. Zo span je je spieren op het juiste moment aan en voel je de oefening beter. Met opgespannen buikspieren kan je bovendien moeilijk inademen. Dus: adem in in je voorbereidende houding, adem uit tijdens de inspanning. Word je daar in het begin wat duizelig van? Dat is normaal. Veel mensen zijn niet gewoon om groot en ruim te ademen. Zeker wie een bureaujob heeft, zit vaak voorovergebogen en drukt zo de longen samen. Die borstkas weer openen is een van de dingen waar we samen aan werken. Fabel 2: pilates is enkel voor vrouwen In onze studio zien we veel vrouwen en weinig mannen. Maar pilates werd ontwikkeld door een man, voor iedereen. Pas later raakte het populair in de dans- en balletwereld. De mannen die bij ons binnenstappen, doen dat vaak om te revalideren: na een breuk of een hernia, of als alternatief voor de rugschool met zijn lange wachttijden. Dat is een prima reden, maar zeker niet de enige. Meer en meer topsporters nemen pilates op in hun training. Cristiano Ronaldo werkt al jaren op de reformer. En Ed Sheeran is geen topsporter, maar noemt reformer pilates wel de ideale zachte start voor wie aan zijn conditie wil werken. En onderschat het niet. We hadden al een partner die halverwege de les ging liggen omdat hij niet meer kon, terwijl zijn vriendin gewoon verder deed. En een teambuilding met één vrouw en een groep mannen, die we met plezier even hebben laten afzien. Ook kinesisten die kwamen proberen, gaven toe: het is een stevige oefening. Warme oproep dus aan de mannen: jullie zijn welkom. Wat pilates niet is Pilates is geen cardio. Je gaat je bij ons niet kapot zweten met een torenhoge hartslag. Het is ook geen krachttraining waarbij je je spieren tot het uiterste vermoeit. Het is laag in impact en laag in intensiteit, eerder a league of its own. Voor ons is het een methode om je lichaam weer in balans te brengen: terug naar af, pijnvrij en vrij van ongemak. Fabel 3: van pilates val je veel af Daar geven we bewust geen sluitend antwoord op. Alle beweging die je doet, is beter dan beweging die je niet doet. Maar afvallen hangt nooit alleen van sport af, voeding speelt altijd mee. En wij kennen jullie levensstijl niet. We gaan je dus nooit beloven dat je tien kilo kwijt bent als je twee keer per week komt. We zijn ook geen fan van termen als "tone" en "sculpt". Bouw je spiermassa op, verbrand je calorieën, word je mobieler? Absoluut. Maar pilates is geen wondermiddel dat centimeters van je middel tovert. Wat we wél zien: wie de moeite doet om te komen, maakt daarnaast vaak ook gezondere keuzes. Iemand vroeg na de les zelfs waar ze in de buurt een slaatje kon kopen. Jullie vertellen ons dat je meer energie hebt, meer zin om te bewegen, en beter slaapt. En ja, iemand vroeg ons onlangs of het kan dat ze haar plas beter kan ophouden. Zeker: we trainen ook je bekkenbodemspieren. Bij vrouwen én mannen. Kom dus omdat je het leuk vindt, omdat je wil bewegen en voor je welzijn, fysiek en mentaal. Fabel 4: begin eerst op de mat, de reformer is moeilijker Net omgekeerd, en dat verrast veel mensen. Op de mat heb je enkel je eigen lichaam en je eigen kracht. De reformer is ontwikkeld als hulpmiddel: de veren helpen je om oefeningen uit te voeren die op de mat misschien nog niet lukken. Je hebt kussentjes en houvast, en ergonomisch is er goed over nagedacht. Op de mat horen we al snel: mijn pols, mijn knie, mijn nek. Ben je niet zo sportief, of heb je last van artrose, een hernia of gewoon wat ongemak? Start dan op de reformer. Lukt dat goed, dan kan je overschakelen naar de mat of beide combineren. Veel van jullie doen één keer per week reformer en één keer mat. Maar maak je geen illusies: ook de reformer kan pittig zijn. Onze matles ligt qua moeilijkheid tussen onze all levels en onze burn-lessen op de reformer. En meer veren betekent niet automatisch zwaarder. Het gewicht bepaalt welke spier je traint, en soms maak je een oefening net makkelijker door er meer weerstand op te zetten. Verander je veren dus niet zomaar zelf. Daarom blijft de reformer voor ons ook zo boeiend. In twee jaar hebben we nog geen enkele keer exact dezelfde les gegeven. En het jumpboard? Ongeveer één keer per maand zetten we het jumpboard op de reformer: een plank waartegen je springt en jezelf afduwt. Dat is cardio met wat meer impact en tempo, en ja, het is afzien. Ook voor ons. Leuk voor de afwisseling, maar eerlijk is eerlijk: in de klassieke betekenis van het woord is dat geen pilates meer. Zelf luisteren? De volledige aflevering van InforMe Lab vind je op Spotify. Heb je een vraag die je graag beantwoord ziet in een volgende aflevering? Stuur ze in via de Trainin-app. Elke maand nemen we een nieuw thema onder de loep, telkens rond onderwerpen waar veel onzin over de wereld in gestuurd wordt: slaap, stress, hormonen en voeding. In oktober is dat voeding, met op zondag 25 oktober een inforMe Talks in Tielt: "Voeding: back to basics" met erkend diëtiste Irma Carpentier. Tot in de studio, Axelle & Gilltumn